چگونه گناه نکنیم (قسمت دهم)

در سلسله مقالات گذشته از مجموعه نوشتارهای چگونه گناه نکنیم، به بررسی اصول ترک گناه اشاره نمودیم و در نهایت برخی روشlrm;های عملی برای اجرای این اصول را مورد بررسی قرار دادیم. در این شماره در نظر داریم با ارائه چند روش دیگر برای کاربردی ساختن اصول ترک گناه، به تدریج، توان خود را در مسیر مبارزه با نفس، افزایش داده و بتوانیم در این مسیر، موفق شویم.

بسم الله الرحمن الرحیم

مدیریت زمان و برنامه ریزی داشتن

مدیریت زمان، یکی از راهکارهای مهم برای جلوگیری از ارتکاب به گناه میlrm;باشد. فردی که بیlrm;کار بوده و برنامهlrm;ریزی مناسبی برای وقت و زمان خود ندارد، در اثر این بیlrm;کاری به دنبال امور باطلی که منجر به گناه میlrm;شود میlrm;رود؛ از سوی دیگر کسی که برای زمان و وقت خود ارزش قائل بوده و به مدیریت دقیق آن میlrm;پردازد، به اندازهlrm;ای وقت و خود را پر میlrm;کند که دیگر فرصتی برای اشتغال به امور باطل نداشته و در نتیجه گناه او کم میlrm;گردد؛ بنابراین باید توجه داشت که از بیlrm;کاری و بیlrm;برنامهlrm;گی پرهیز کرد.

در سلسله مقالات گذشته از مجموعه نوشتارهای چگونه گناه نکنیم، به بررسی اصول ترک گناه اشاره نمودیم و در نهایت برخی روشlrm;های عملی برای اجرای این اصول را مورد بررسی قرار دادیم. در این شماره در نظر داریم با ارائه چند روش دیگر برای کاربردی ساختن اصول ترک گناه، به تدریج، توان خود را در مسیر مبارزه با نفس، افزایش داده و بتوانیم در این مسیر، موفق شویم.

بسم الله الرحمن الرحیم

مدیریت زمان و برنامه ریزی داشتن

مدیریت زمان، یکی از راهکارهای مهم برای جلوگیری از ارتکاب به گناه میlrm;باشد. فردی که بیlrm;کار بوده و برنامهlrm;ریزی مناسبی برای وقت و زمان خود ندارد، در اثر این بیlrm;کاری به دنبال امور باطلی که منجر به گناه میlrm;شود میlrm;رود؛ از سوی دیگر کسی که برای زمان و وقت خود ارزش قائل بوده و به مدیریت دقیق آن میlrm;پردازد، به اندازهlrm;ای وقت و خود را پر میlrm;کند که دیگر فرصتی برای اشتغال به امور باطل نداشته و در نتیجه گناه او کم میlrm;گردد؛ بنابراین باید توجه داشت که از بیlrm;کاری و بیlrm;برنامهlrm;گی پرهیز کرد.

روزه گرفتن

روزه گرفتن آثار مهم مادی و معنوی در انسان داشته و زمینه تربیت نفس را فرام میlrm;آورد. روزه گرفتن در غیر از ماه مبارک رمضان، میlrm;تواند بسیار موثر باشد؛ زیرا در آن ایام، دیدن غذا در جامعه و روزهlrm;درای سخت است. بنابراین به تدریج نفس ما تحت تربیت قرار می گیرد. از سوی دیگر خود روزه نیز در اثر وضعی و معنوی فراوانی دارد.

یاد مرگ

یکی از مواردی که اثر بسیار زیادی در ترک گناه دارد، یاد مرگ است. رفتن به قبرستان و دیدن قبرهای خالی و تشییع مردگان باعث تذکر نفس و دوری از گناه می گردد؛ زیرا فراموشی مرگ، زمنیه سرکشی در انسان را فراهم میlrm;آورد؛ به این دلیل است که خدا در قرآن، مشکل اصلی یهود را فراموشی مرگ میlrm;داند.

اميرالمؤمنين على(ع) فرمود: <<ياد كنيد (مرگ را) درهم كوبنده لذات را و تيره و تلخ كننده شهوات را و دعوت كننده جدايىrlm;ها را>> (غررالحکم-ج 2، ص 159)

زیرا مرگ راه بازگشت نداشته و به یاد داشتن این مطلب، باعث دوری از گناه و آماده ساختن خود برای آن روز میlrm;گردد.

نکته مهم این است که شفاعت اهل بیت نیز تحت هر شرایطی نصیب شیعیان نمیlrm;گردد و در این زمینه احادیث و روایات مختلفی از ایشان عنوان شدهlrm;است.

اميرالمومنين علی عليه السلام در این زمینه میlrm;فرمایند: <<فاعلموا وأطيعوا لا تتلکوا ولا تستصغروا عقوبة الله عزَّ وجلَّ فإنَّ من المسرفين من لا تلحقه شفاعتنا إلاَّ بعد عذاب ثلاثمائة ألف سنة>> به دستورات خدا عمل کرده و اطاعت کنيد و به پشتوانه شفاعت ما گناه نکنيد و کيفر خداي بزرگ را کوچک نشماريد؛ زيرا به برخي از گناهکاران (از شيعه) شفاعت ما نمي رسد مگر بعد از اينکه سيصد هزار سال عذاب شوند. (معاني الأخبار: 288/ ح 2؛ بحار 6: 154/ ح 9)

باید توجه داشته باشیم، فرد گنهlrm;کار، به بهشت نمیlrm;رود حتی اگر شیعه باشد و باید در 5 مرحله تصفیه شده و سپس وارد بهشت گردد؛ این مراحل به شرح زیر است:

1. در همین دنیا با ابتلاء به بلایا

2. لحظه مرگ

3. جهنم برزخی

4. روز حشر و هنگام سوال و جواب

5. در جهنم (برای شیعه مطابق با حدیث فوق از حضرت امیر)

باید توجه داشت امام صادق می فرماید: << لَن تَنالوُا شَفاعَتُنا مَن استَخَفَّ بالصّلاه>> در این حدیث، <<لن>> حرف ابد است یعنی اگر نماز را سبک بشماریم هیچ گاه شفاعت اهل بیت به ما نخواهد رسید.

نکته مهم این است که محبت اهل بیت علیهم السلام و امام حسین علیه السلام باید زمینه شبیهlrm;تر شدن ما به امام معصوم را فراهم آورد و در غیر این صورت، نمیlrm;تواند به ما کمک کند.

تقویت محبت خدا

اهل بیت در نگاه ما به اندازlrm;هlrm;ای بخشنده و بزگوار هستند که حتی اگر کسی به آنها جسارتی نماید و سپس از آنان درخواست پوزش کند مورد عفو قرار خواهد گرفت و باید توجه داشت که اهل بیت خلیفه الهه و نور خدا در زمین هستند؛ و خداوند به طریق اولی بخشنده و خطاپذیر است.

ما باید با این نگاه که از خداییم و به سوی او باز میlrm;گردیم، محبت خود به او را افزایش دهیم و با نگاه عاشقانه به خدا، از ارتکاب به گناه، خودداری نماییم. در همان لحظه است که نور به دل ما می بارد و حس کرامت نفس به انسان می رسد.

امام سجاد علیه السلام در این زمینه می فرمایند که خداوند به موسی وحی فرمود: <<موسی! کاری کن که آفریده های من، مرا دوست بدارند و خلق را محبوب من ساز.>>
موسی علیه السلام پرسید: <<پروردگار من! چگونه این کار را انجام دهم؟ فرمود: نعمت های ظاهری و باطنی مرا به یادشان آور>> (علامه مجلسی، بحارالانوار، ج 2 (کتاب العلم)، ص 4)

اینlrm;گونه تفکر و تعمق در نعمتlrm;های الهی، زمینه شکرگزاری در ما را افزایش میlrm;دهد؛ از اینlrm;رو باید دم به دم برای نعمتlrm;های ظاهری مثل سلامتی باطنی و معنوی (مثل محبت اهل بیت و شیعه اثنی عشری بودن)، خداوند را شکر نماییم و با تفکر در این نعمات، محبتمان به او بیشتر می شود.

پرهیز از مجالست و هم نشینی با اهل دنیا و دور از معنویت

از رسول اکرم(صلی الله علیه و آ له) در این زمینه نقل شده است که: <<به خاطر برخورد با اهل دنیا قلبم زنگار گرفته و مکدر می شود و برای جبران آن روزی هفتاد مرتبه استغفار می کنم.>> خداوند نیز در سوره <<نجم آیه 29>>می فرماید: <<فاعرض عن من تولی عن ذکرنا و لم یرد الا الحیوه الدنیا. پس از کسانی که از یاد ما روی گرداندند و جز زندگی دنیا را نخواستند اعراض کن و روی بگردان.>>